Lista aktualności Lista aktualności

Koncepcja zagospodarowania Lasu Mokrzańskiego

W dniu 20 stycznia 2021 r. podpisano Deklarację „Wspólnie dla Lasu Mokrzańskiego”. Swoje podpisy pod deklaracją złożyli przedstawiciele: Prezydenta miasta Wrocławia, Urzędu Gminy Miękinia, Radnych Gminy Miękinia reprezentujących Wilkszyn, Rady Osiedla Leśnica, Sołectwa Wilkszyn, Komitetu Ratujmy Las Mokrzański oraz Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we Wrocławiu i Nadleśnictwa Miękinia.

We wspomnianym dokumencie wskazano, że: „Świadomi ważnej roli ekologicznej i krajobrazowej, jaką pełni „Las Mokrzański” oraz jego znaczenia jako miejsca rekreacji i turystyki dla mieszkańców Wrocławia i Gminy Miękinia wyrażamy wolę współdziałania i prowadzenia otwartego, rzeczowego dialogu w celu wypracowania wspólnie planu zagospodarowania tego obszaru leśnego na lata 2022-2031 w sposób należyty, uwzględniający i równoważący potrzeby przyrodnicze, społeczne i gospodarcze. Niezależnie od tego, co nas może dzielić, wszyscy zgadzamy się, że pragniemy zdrowego, zróżnicowanego przyrodniczo, dającego wytchnienie miastu i mieszkańcom, a zarazem stabilnego i odpornego na negatywne zmiany klimatu i na antropopresję, bezpiecznego i atrakcyjnie zagospodarowanego turystycznie oraz użytkowanego w zrównoważony i rozsądny sposób „Lasu Mokrzańskiego”.

Efektem uzgodnień z dnia 20 stycznia 2021 roku było spotkanie w formule dialogu społecznego, które zorganizowano w dniu 7 września 2021 r. w biurze RDLP we Wrocławiu, a które dotyczyło przedłożonego projektu zagospodarowania „Lasu Mokrzańskiego” na lata 2022 - 2031. W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele strony społecznej i samorządowej obecni na styczniowym spotkaniu oraz dodatkowo pełnomocnik Marszałka Województwa Dolnośląskiego ds. ochrony środowiska.

Podczas spotkania wygłoszono 2 referaty:

  1. Prof. dr hab. Roman Jaszczak – Wydział Leśny Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu - „Wybrane aspekty leśnictwa miejskiego w Polsce”;
  2. Janusz Bańkowski – dyrektor Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Brzegu - „Las Mokrzański”.

Wnioski oraz postulaty przedstawione 20 stycznia stanowiły podstawę sformułowania celów i zasad realizacji gospodarki leśnej w „Lesie Mokrzańskim”. Przygotowując się do tego wykonawca planu urządzenia lasu uwzględnił istniejące zapisy w obecnie obowiązującej Instrukcji Urządzania Lasu, Zasadach hodowli lasu, treści publikacji krajowych i zagranicznych dotyczących lasów i leśnictwa miejskiego.

W efekcie powstała koncepcja gospodarki leśnej godząca zarówno interes społeczny jak i obowiązki spoczywające na Nadleśnictwie Miękinia. Uznano, że „Las Mokrzański” wyróżnia się dominującą funkcją społeczną, gdyż dla lokalnej społeczności las stanowi przede wszystkim element krajobrazu i miejscem wypoczynku. W przyjętych założeniach uznano, że celem gospodarki leśnej w „Lesie Mokrzańskim” będzie przede wszystkim wzmacnianie społecznych usług ekosystemowych, mających na uwadze zapewnienia społecznościom miejskim korzyści psychologicznych, socjologicznych, ekonomicznych i estetycznych. Jest to ściśle powiązane z obowiązującą na świecie definicją leśnictwa miejskiego.

Uznanie funkcji społecznej za dominującą pozwoliło wyróżnić w „Lesie Mokrzańskim” dwie strefy oddziaływania społecznego: intensywną i zrównoważoną, skutkującą zróżnicowaniem w ich granicach intensywności i sposobów realizacji użytkowania, uwzględniającego przede wszystkim możliwość naturalnego odnowienia lasu oraz zachowania jego estetyki i architektury.

Tak zaplanowany sposób zagospodarowania Lasu Mokrzańskiego stanowi w istotnym zakresie odpowiedź dla oczekiwań społeczeństwa.

Plan urządzenia „Lasu Mokrzańskiego” jest dokumentem branżowym, napisanym bardzo specjalistycznym, trudnym językiem, praktycznie niezrozumiałym zazwyczaj dla społeczeństwa. Wykonawca planu wychodząc naprzeciw oczekiwaniom przygotował także opis planowanych zabiegów w zrozumiałym dla każdego, niespecjalistycznym języku.

W nowym Planie Urządzania Lasu dla „Lasu Mokrzańskiego” przyjęto następujące założenia:

  1. Wielofunkcyjna gospodarka leśna pozwala na przestrzenne zróżnicowanie planowanych działań przez zdiagnozowanie w planie urządzenia lasu dominującej funkcji, pełnionej przez dany kompleks leśny.
  2. W kompleksie leśnym „Las Mokrzański” dominującą funkcją jest funkcja społeczna.
  3. W lasach o dominującej funkcji społecznej głównym celem gospodarki leśnej powinno być wzmacnianie społecznych usług ekosystemowych, rozumianych jako zapewnienie społecznościom lokalnym korzyści psychologicznych, socjologicznych i estetycznych, przy jednoczesnym zachowaniu trwałości lasu.
  4. Zachowanie trwałości lasu w „Lesie Mokrzańskim”, jak również zdolności pełnienia przez niego oczekiwanych funkcji w zmieniających się warunkach klimatycznych wymaga prowadzenia specyficznej gospodarki leśnej. Zaprojektowane działania w planie urządzenia lasu uwzględniają tą specyfikę.

W projekcie planu urządzenia lasu dla Nadleśnictwa Miękinia w kompleksie „Las Mokrzański” zaprojektowano dwie strefy, związane z przebywaniem ludzi w lesie:

  • intensywnego oddziaływania społecznego;
  • zrównoważonego oddziaływania społecznego;

Sposób prowadzenia prac leśnych będzie miał na celu spowolnienie zmian zachodzących w krajobrazie leśnym. Nie będą stosowane zręby zupełne, nie będzie zakładanych tzw. gniazd odnowieniowych, a wymiana pokoleniowa w starzejących się drzewostanach będzie następowała w ramach cięć jednostkowych i grupowych. Okres takiej wymiany pokoleniowej wyniesie około 40 lat. Wywóz drewna będzie się odbywał przede wszystkim po drogach jak najmniej uczęszczanych, aby ograniczyć kontakt z osobami przebywającymi w lesie.

Nadleśnictwo deklaruje kontynuację współpracy z samorządami w zakresie zagospodarowania rekreacyjnego i turystycznego, szczególnie w obszarach gdzie infrastruktura już istnieje (na północy kompleksu, w pobliżu przystanku autobusowego i na południu przy wyjeździe z kompleksu).

Zaproponowane zostaną również wytyczne w zakresie ochrony zapylaczy w lesie, polegające na wykorzystywaniu luk, przerzedzeń, stref ekotonowych, czy też powierzchni związanych z gospodarką leśną, pozbawionych drzewostanu (jak strefa nad gazociągiem), gdzie mogą być wprowadzane rośliny stanowiące pożytki dla zapylaczy, zarówno drzewa, krzewy jak i rośliny zielne.

Zaplanowane działania z zakresu gospodarki leśnej w „Lesie Mokrzańskim” wychodzą naprzeciw oczekiwaniom społecznym z jednoczesnym zabezpieczeniem trwałości lasu. Przy przyjętych założeniach możemy prognozować, że zasoby i przewidywane wielkości pozyskiwanego drewna będą w przyszłych dziesięcioleciach zbliżone do zaplanowanych obecnie. Przeciętny wiek istotnie wzrośnie w kolejnym okresie. Drzewostany dojrzewające będą już w tej fazie rozwojowej przekształcane w zakresie budowy, jak i składu gatunkowego, a drzewostany starsze będą przebudowywane. Efektem takich działań będzie lepsze dostosowanie drzew do warunków siedliskowych oraz powolna zmiana krajobrazu leśnego, mało zauważalna dla osób korzystających z walorów rekreacyjnych „Lasu Mokrzańskiego”.